Hakerzy podgrzewają zamrażarki: co atak na europejskie supermarkety oznacza dla twojej firmy
Nagle 50 stopni w zamrażarce: od października nieznani sprawcy manipulują instalacjami chłodniczymi supermarketów w całej Europie – teraz także w Niemczech. Komisja Europejska zwołała spotkania kryzysowe. Te przypadki pokazują, jak podatna na ataki jest technika podłączona do sieci – i że wiele firm w ogóle nie jest ubezpieczonych od najdroższej szkody.
Zleć sprawdzenie ochrony cyber
Najważniejsze w skrócie
- Ataki w całej Europie: Według doniesień prasowych urządzenia chłodnicze i zamrażarki w supermarketach w co najmniej jedenastu krajach zostały zdalnie ustawione na temperaturę do 50 °C.
- Niemcy również dotknięte: Zgłoszono m.in. przypadki w sklepach Edeka i Rewe. W jednym sklepie zutylizowano żywność o wartości 34.000 €.
- Furtka dla atakujących: Sterowniki chłodzenia dostępne bezpośrednio z internetu – często z przestarzałym oprogramowaniem lub domyślnymi hasłami.
- Luka w ubezpieczeniu: Zepsuty towar to szkoda rzeczowa. Wiele polis cyber jej nie pokrywa – a wiele polis majątkowych wyłącza cyberataki.
Co się stało?
- 12 października 2026, Francja: Dotkniętych zostało kilkaset sklepów, m.in. sieci Intermarché, Netto, Coopérative U i Leclerc. Urządzenia chłodnicze i zamrażarki ustawiono na stałe 50 °C. Według francuskiej prasy jeden sklep musiał zutylizować towar o wartości około 220.000 €; szef grupy Les Mousquetaires szacuje łączną szkodę na kwoty rzędu kilkudziesięciu milionów.
- 1 i 2 listopada 2026, druga fala: Dotknięte zostały m.in. Belgia, Szwecja, Luksemburg, Holandia, Włochy i Niemcy. W Niemczech dpa i t-online informowały o przypadkach w sklepach Edeka (Reisbach, Lilienthal), Rewe (Raesfeld) oraz w sklepach w Wuppertal i Wetter. W Lilienthal do śmieci trafiła żywność za 34.000 €.
- Reakcja UE: Komisja Europejska zwołała dwa spotkania kryzysowe z unijną agencją ds. cyberbezpieczeństwa ENISA i Europolem. Śledztwo trwa, sprawca nie jest znany.
Jak do tego doszło?
Według doniesień prasowych ataki były wymierzone w sterowniki punktów chłodniczych, m.in. producenta Danfoss, które były dostępne bezpośrednio z internetu. Wiele urządzeń działało na przestarzałym oprogramowaniu, do którego nie ma już aktualizacji, lub z niezmienionymi domyślnymi hasłami. Zautomatyzowane programy wyszukujące znajdują takie systemy w krótkim czasie. Firma Forescout, dostawca rozwiązań bezpieczeństwa, naliczyła w październiku prawie 13.000 dostępnych z internetu systemów zarządzania chłodzeniem w 99 krajach.
Eksperci podkreślają, że do przeprowadzenia ataku potrzebna była niewielka wiedza techniczna. I właśnie to jest prawdziwym ostrzeżeniem: ofiarą może paść każda firma z techniką podłączoną do sieci – nie tylko supermarkety, ale także masarnie, piekarnie, gastronomia, hotele, apteki, laboratoria, gabinety lekarskie z chłodzeniem szczepionek czy rolnictwo.
Jak chronić swoją firmę: 8 punktów do odhaczenia
Federalny Urząd ds. Bezpieczeństwa Informacji (BSI) wezwał operatorów do natychmiastowego odłączenia takich sterowników od sieci publicznej. Poniższe punkty są zgodne z zaleceniami BSI, francuskiego urzędu CERT-FR i ekspertów ds. bezpieczeństwa:
- Zrób inwentaryzację: Które urządzenia w firmie są podłączone do internetu? Chłodzenie, ogrzewanie, wentylacja, systemy kasowe, kamery, fotowoltaika.
- Odłącz od otwartego internetu: Sterowniki nie mogą być dostępne bezpośrednio z sieci.
- Zabezpiecz zdalny serwis: Dostęp tylko przez VPN z logowaniem dwuskładnikowym – i tylko w takim zakresie, jakiego usługodawca naprawdę potrzebuje.
- Zmień domyślne hasła: Każde urządzenie dostaje własne, silne hasło.
- Instaluj aktualizacje: Jeśli dla urządzenia nie ma już aktualizacji, porozmawiaj z producentem o wymianie lub odizolowaniu.
- Rozdziel sieci: Technika budynkowa i biurowe IT powinny być w oddzielnych segmentach sieci.
- Ustaw osobny alarm temperaturowy: Oddzielny alarm, który ostrzega SMS-em – także wtedy, gdy sam sterownik został zmanipulowany.
- Miej gotowy plan awaryjny: Kto zostanie powiadomiony w nocy, kto może wyłączyć urządzenia, gdzie przenieść towar?
Gdzie ubezpieczenie cyber pomaga – a gdzie się kończy
Przy takim ataku ubezpieczenie cyber jest bardzo cenne. W zależności od taryfy pokrywa:
- Natychmiastową pomoc informatyków śledczych: jak atakujący dostali się do środka, czy nadal są w systemie?
- Odtworzenie systemów i danych
- Utratę zysku, gdy firma stoi
- Komunikację kryzysową, gdy prasa i klienci zadają pytania
- Roszczenia odszkodowawcze osób trzecich, np. gdy dotyczy to danych klientów
Według prasy branżowej i dużych brokerów przemysłowych pozostaje jednak luka: Zepsuty towar to szkoda rzeczowa – a wiele polis cyber ją wyłącza. Jednocześnie wiele ubezpieczeń majątkowych i ubezpieczeń towarów w chłodniach wyłącza szkody spowodowane cyberatakami. Firma zostaje wtedy między dwiema polisami, z których żadna nie płaci. Intermarché powiedziało agencji informacyjnej AFP, że jego ubezpieczenie nie obejmuje tego przypadku.
Co powinieneś zrobić:
- Porównaj obie polisy obok siebie: W polisie cyber sprawdź wyłączenie szkód rzeczowych, a w ubezpieczeniu majątkowym lub ubezpieczeniu towarów w chłodni – wyłączenie cyber.
- Pytaj konkretnie o rozszerzenia: Czy istnieje ochrona na wypadek zepsucia towaru lub szkód rzeczowych w następstwie cyberataku? Niektórzy ubezpieczyciele oferują to już teraz.
- Znaj swoje obowiązki umowne: Niektóre polisy wymagają instalowania aktualizacji bezpieczeństwa w określonych terminach. Kto tego zaniedba, ryzykuje problemy w razie szkody.
Prewencja jest częścią polisy
Nowoczesne ubezpieczenia cyber pomagają już przed wystąpieniem szkody. U ubezpieczyciela cyber Stoïk w zakres wchodzi według informacji dostawcy skan, który monitoruje podatności dostępne z zewnątrz; w razie krytycznych wykryć otrzymasz powiadomienie – chętnie wyjaśnimy to dla ciebie z wyprzedzeniem lub w konkretnym przypadku. Właśnie coś takiego pozwoliłoby wykryć otwarte sterowniki chłodzenia. Więcej na ten temat: Cyberbezpieczeństwo dla firm i Co oferuje Stoïk.
Nasza oferta: Zestawiamy obok siebie twoje ubezpieczenie cyber, majątkowe i ubezpieczenie towarów w chłodni i pokazujemy ci, gdzie jest luka – z taryfami m.in. Stoïk, Hiscox, Markel i VHV.
Najczęstsze pytania
Czy moje ubezpieczenie cyber zapłaci za zepsuty towar po ataku hakerskim?
Często nie. Zepsuty towar to szkoda rzeczowa, a wiele polis cyber wyłącza szkody rzeczowe. Jednocześnie wiele ubezpieczeń majątkowych i ubezpieczeń towarów w chłodniach wyłącza cyberataki. To, czy twoja umowa zapłaci, zależy od jej dokładnego brzmienia – chętnie to dla ciebie sprawdzimy.
Czy zagrożone są tylko supermarkety?
Nie. Zagrożona jest każda firma z techniką podłączoną do sieci, dostępną z internetu: masarnie, piekarnie, gastronomia, hotele, apteki, laboratoria, gabinety lekarskie z chłodzeniem szczepionek czy gospodarstwa rolne.
Co powinienem zrobić w pierwszej kolejności?
Sprawdź, które sterowniki w twojej firmie są dostępne z internetu, i odłącz je od otwartej sieci. Zdalny serwis dopuszczaj tylko przez VPN z logowaniem dwuskładnikowym i zmień domyślne hasła. Zaleca to również BSI.
Serdeczne pozdrowienia od KiS
Uwaga: Informacja ogólna, stan na 03.11.2026, nie stanowi indywidualnego doradztwa. Dane dotyczące incydentu według doniesień prasowych; śledztwo trwa, liczby mogą się jeszcze zmienić. Decydujące są warunki danego ubezpieczyciela. Źródła: Lebensmittel Zeitung, dpa/dpa-AFX, WirtschaftsWoche, t-online, Journal du Geek (wszystkie z października/listopada 2026), Lockton, Business Insurance, Insurance Business. KiS – Kontor im Schwarzwald GmbH, broker ubezpieczeniowy z zezwoleniem zgodnie z § 34d Abs. 1 GewO, Reg.-Nr. D-PS74-61V96-00.